Tỳ hưu: ý nghĩa, cách thỉnh và cách bày đúng

Trong các linh vật phong thuỷ, tỳ hưu là món được thỉnh nhiều nhất ở Việt Nam — từ vòng đeo tay đến tượng để bàn thu ngân. Nhưng phần lớn người mua chỉ biết "tỳ hưu giữ tiền", còn thỉnh sao cho đúng thì mỗi nơi nói một kiểu.

Tỳ hưu là con gì?

Theo truyền thuyết Trung Hoa, tỳ hưu là con thứ chín của rồng, mình sư tử, đầu kỳ lân, có sừng và đôi cánh nhỏ. Điểm đặc biệt: tỳ hưu chỉ có miệng mà không có hậu môn — ăn vào mà không thải ra. Từ chi tiết này mà dân gian xem nó là linh vật "chỉ vào không ra", tượng trưng cho việc giữ của.

Tỳ và Hưu là hai con khác nhau

Ít người để ý điều này: "tỳ hưu" thật ra là một cặp.

• Tỳ — con đực, có một sừng, tượng trưng cho việc chiêu tài, hút tiền vào.
• Hưu — con cái, có hai sừng, tượng trưng cho việc giữ của, không cho thất thoát.

Vì thế nhiều người thỉnh cả cặp đặt cạnh nhau. Nếu chỉ thỉnh một con thì tuỳ mong muốn: đang cần mở rộng làm ăn thì chọn Tỳ, đang cần giữ và tích luỹ thì chọn Hưu.

Cách bày tỳ hưu để bàn

Quy tắc gần như thống nhất ở mọi trường phái:

• Đầu hướng ra cửa chính hoặc cửa sổ — theo quan niệm là để "đón tài khí" từ ngoài vào. Tuyệt đối không quay đầu vào trong nhà.
• Không đặt đối diện thẳng gương. Gương phản chiếu được xem là làm tán khí.
• Không đặt cao quá đầu người khi ngồi. Đặt ngang tầm mắt hoặc thấp hơn.
• Tránh đặt trong phòng ngủ, nhà tắm và nhà bếp. Vị trí hợp lý là bàn làm việc, quầy thu ngân, phòng khách.

Với vòng tay và mặt dây tỳ hưu

Khác với tượng, tỳ hưu đeo trên người có quy ước riêng:

• Đầu tỳ hưu hướng ra ngoài, tức hướng đầu ngón tay khi đeo vòng — theo quan niệm là để "hút vào" phía người đeo.
• Đeo tay trái. Theo thuyết "nam tả nữ hữu" thì nam đeo trái, nữ đeo phải; nhưng riêng vật phẩm chiêu tài thì đa số các thầy khuyên đeo tay trái cho cả hai giới, vì tay trái được xem là tay nhận.
• Không cho người khác sờ vào tỳ hưu của mình — kiêng kỵ này khá phổ biến, ai tin thì giữ.

Khai quang có bắt buộc không?

Đây là chỗ nhiều tranh cãi và cũng là chỗ dễ bị lợi dụng để bán thêm dịch vụ với giá cao. Thực tế: khai quang là nghi thức thuộc về tín ngưỡng cá nhân, không phải điều kiện để món đồ có giá trị. Bạn tin và muốn làm thì mang tới chùa; không thì lau sạch bằng nước muối loãng, để khô rồi dùng — không có gì sai cả.

Shop không bán dịch vụ khai quang và cũng không khuyên bạn trả tiền cho ai để làm việc đó.

Chọn chất liệu nào?

Tỳ hưu được tạc từ nhiều loại đá, chọn theo mệnh của người dùng:

• Ngọc Hoàng Long (vàng nâu) — hợp mệnh Thổ, mệnh Kim. Loại phổ biến nhất cho tượng để bàn.
• Ngọc bích, serpentine (xanh lục) — hợp mệnh Mộc, mệnh Hoả.
• Thạch anh tóc vàng — hợp mệnh Kim, mệnh Thổ. Thường làm mặt dây hơn là tượng.
• Obsidian (đen) — hợp mệnh Thuỷ, mệnh Mộc.

Nói cho rõ

Tỳ hưu là biểu tượng văn hoá có tuổi đời hàng nghìn năm, mang ý nghĩa tinh thần và giá trị thẩm mỹ. Shop không cam kết nó đem lại tiền bạc hay may mắn. Bạn thỉnh vì tin và vì thích, chứ đừng thỉnh vì ai đó hứa hẹn điều gì.