Phân biệt ngọc bích thật và giả: 7 cách tự kiểm tra

Ngọc bích là loại đá bị làm giả nhiều nhất ở Việt Nam, đơn giản vì chênh lệch giá giữa hàng thật và hàng xử lý có thể lên tới vài chục lần. Bảy cách dưới đây bạn tự làm được, không cần thiết bị chuyên dụng.

Trước tiên: ba loại hàng bạn sẽ gặp

Giới trong nghề phân loại ngọc bích theo mức can thiệp:

• Loại A — đá tự nhiên, chỉ mài và đánh bóng. Đây là hàng thật đúng nghĩa.
• Loại B — tẩy axit để loại tạp chất rồi bơm nhựa cho trong. Vẫn là ngọc bích, nhưng cấu trúc đã hỏng, giá thấp hơn nhiều và xuống màu theo năm tháng.
• Loại C — nhuộm màu. Màu sẽ phai, đặc biệt khi gặp nắng và mồ hôi.

Nhiều nơi bán loại B và C nhưng vẫn gọi là "ngọc bích thật" — về mặt vật liệu thì không sai, nhưng giá thì phải khác hẳn. Đó mới là chỗ khách thiệt.

1. Soi vân dưới ánh sáng

Đưa viên đá ra ánh sáng tự nhiên, nhìn xuyên qua. Ngọc bích thật có vân sợi đan xen như bông, không đều, chỗ đậm chỗ nhạt. Thuỷ tinh và nhựa thì trong đều tăm tắp hoặc có bọt khí tròn — bọt tròn hoàn hảo gần như luôn là dấu hiệu của hàng nhân tạo.

2. Soi đèn pin

Rọi đèn pin điện thoại áp sát mặt đá trong phòng tối. Hàng loại A cho ánh sáng lan mềm, thấy rõ cấu trúc hạt bên trong. Hàng bơm nhựa (loại B) ánh sáng đi qua trơn nhẵn bất thường, đôi khi thấy các đường nứt được lấp đầy như mạng nhện.

3. Cảm giác lạnh tay

Ngọc bích thật dẫn nhiệt tốt nên chạm vào mát lạnh, và giữ lạnh vài giây trước khi ấm dần theo thân nhiệt. Nhựa và thuỷ tinh ấm lên gần như ngay lập tức. Cách này chỉ dùng để loại nhanh hàng nhựa, không phân biệt được A với B.

4. Nghe tiếng

Treo vòng lên và gõ nhẹ hai hạt vào nhau. Ngọc bích tự nhiên cho tiếng thanh, ngân và kéo dài. Hàng đã tẩy axit bơm nhựa cho tiếng đục và tắt nhanh — cấu trúc bên trong đã bị axit ăn rỗng.

5. Thử tỉ trọng

Ngọc bích nặng hơn hẳn so với kích thước. Cầm hai viên cùng cỡ, viên nào nặng tay bất ngờ thường là hàng thật. Thuỷ tinh nhẹ hơn khoảng 20%, nhựa thì nhẹ rõ rệt.

6. Thử với nước

Nhỏ một giọt nước lên mặt đá đặt nằm ngang. Trên ngọc bích thật, giọt nước giữ dáng tròn khá lâu mới lan ra. Trên hàng bơm nhựa hoặc phủ bóng, giọt nước loang gần như tức thì.

7. Xem giấy kiểm định

Sáu cách trên giúp bạn loại hàng giả rõ ràng, nhưng không cách nào trong đó phân biệt chắc chắn loại A với loại B — việc đó cần máy phổ hồng ngoại. Với sản phẩm giá trị cao, hãy yêu cầu giấy kiểm định của một trung tâm độc lập, trên đó ghi rõ tên đá và mức xử lý.

Cam kết của shop

Mọi sản phẩm từ 2.000.000₫ tại Trang Sức Phong Thuỷ đều kèm giấy kiểm định của trung tâm độc lập. Bạn tự mang đi kiểm định lại, nếu kết quả khác với công bố của shop — shop hoàn 200% giá trị đơn hàng và chịu luôn chi phí kiểm định.

Điều đó không phải để chứng tỏ shop giỏi, mà vì đây là ngành mà khách gần như không có cách nào tự kiểm chứng tại chỗ. Cam kết bằng tiền là thứ duy nhất có trọng lượng.